ไขมันสูง ต้องกินยาไปตลอดชีวิตจริงหรือ..?
หรือบางคนสามารถลดไขมันได้ โดยยังไม่ต้องเริ่มยา
หลายคนพอเห็นผลตรวจเลือดแล้วพบว่า คอเลสเตอรอลหรือ LDL สูง
ก็เริ่มกังวลทันทีว่า ต่อจากนี้ต้องกินยาลดไขมันไปตลอดชีวิตหรือเปล่า
แต่ความจริงคือ การตัดสินใจใช้ยาลดไขมัน
ไม่ได้ดูแค่คำว่าไขมันสูงเพียงอย่างเดียว และไม่ได้ใช้เกณฑ์เดียวกับทุกคน
ก่อนอื่นต้องรู้ว่า ไขมันในเลือดไม่ได้มีค่าเดียว ค่าที่เรามักพบในผลตรวจ
ได้แก่
- LDL หรือไขมันที่มักเรียกกันว่าไขมันไม่ดี
หากมีระดับสูง โดยเฉพาะร่วมกับปัจจัยเสี่ยงอื่น จะเพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดคราบไขมันสะสมในผนังหลอดเลือด - HDL หรือไขมันที่มักเรียกว่าไขมันดี
มีบทบาทในการขนส่งคอเลสเตอรอลกลับไปยังตับ แต่การประเมินความเสี่ยงโรคหัวใจไม่ได้ดู HDL เพียงค่าเดียว - Triglyceride หรือไตรกลีเซอไรด์
สัมพันธ์กับอาหาร พลังงานส่วนเกิน น้ำหนัก แอลกอฮอล์ เบาหวาน และภาวะทางเมตาบอลิซึมหลายอย่าง - Total Cholesterol
เป็นภาพรวมของคอเลสเตอรอลในเลือด แต่ไม่ควรนำตัวเลขนี้มาตัดสินว่าต้องใช้ยาหรือไม่เพียงค่าเดียว
แล้วไขมันสูง จำเป็นต้องกินยาทุกคนไหม..?
คำตอบคือ ไม่จำเป็นต้องเหมือนกันทุกคน
แพทย์จะพิจารณาทั้งระดับ LDL และความเสี่ยงต่อโรคหัวใจและหลอดเลือดโดยรวม
เช่น อายุ ความดันโลหิต เบาหวาน การสูบบุหรี่ โรคไต ประวัติโรคหัวใจและหลอดเลือด
รวมถึงประวัติครอบครัว
ตัวอย่างเช่น คนที่เคยมีโรคหลอดเลือดหัวใจ
กล้ามเนื้อหัวใจตาย หรือโรคหลอดเลือดสมองบางประเภท อาจจำเป็นต้องควบคุม LDL อย่างเข้มงวดและใช้ยาร่วมด้วย
แม้เจ้าตัวจะรู้สึกแข็งแรงดี
ในทางกลับกัน คนบางกลุ่มที่ความเสี่ยงโดยรวมยังไม่สูงมาก
แพทย์อาจพิจารณาให้เริ่มจากการปรับพฤติกรรมก่อน
แล้วติดตามผลเลือดและประเมินความเสี่ยงอีกครั้ง
การปรับพฤติกรรมจึงสำคัญมาก ไม่ว่าจะกินยาหรือไม่
การลดอาหารที่มีไขมันอิ่มตัวและไขมันทรานส์ เช่น ของทอด
เนื้อสัตว์ติดมัน หนังสัตว์ เบเกอรี่บางชนิด และอาหารแปรรูป พร้อมเพิ่มผัก
ธัญพืชไม่ขัดสี ถั่ว และอาหารที่มีใยอาหาร สามารถช่วยให้การควบคุมไขมันดีขึ้นได้
- การออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ ก็ช่วยเรื่องสุขภาพหัวใจ น้ำหนัก ไตรกลีเซอไรด์ และการเผาผลาญโดยรวม
- หากมีน้ำหนักเกิน การลดน้ำหนักแม้เพียงบางส่วนก็อาจช่วยให้ค่าทางเมตาบอลิซึมหลายตัวดีขึ้น โดยเฉพาะไตรกลีเซอไรด์และระดับน้ำตาล
- การเลิกสูบบุหรี่ และลดหรือหลีกเลี่ยงเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ ก็เป็นอีกส่วนสำคัญในการลดความเสี่ยงโรคหัวใจและหลอดเลือด
สิ่งสำคัญที่หลายคนเข้าใจผิด คือ ถ้าปรับอาหารแล้ว ไขมันลดลง ก็สามารถหยุดยาเองได้
เป็นความเข้าใจผิดอย่างมาก เพราะบางคนที่ตัวเลขดีขึ้น อาจดีขึ้นเพราะยากำลังออกฤทธิ์อยู่
การหยุดยาเองอาจทำให้ LDL กลับสูงขึ้น
และสูญเสียประโยชน์ในการลดความเสี่ยงโรคหัวใจและหลอดเลือด
ที่สำคัญ ไขมันสูงไม่ได้เกิดจากอาหารมันเพียงอย่างเดียว พันธุกรรม
อายุ น้ำหนักตัว โรคเบาหวาน ภาวะไทรอยด์ต่ำ โรคไต โรคตับบางชนิด ยาบางประเภท รวมถึงรูปแบบการใช้ชีวิต
ล้วนมีส่วนเกี่ยวข้องได้ ดังนั้นบางคนกินอาหารค่อนข้างดีและรูปร่างไม่อ้วน ก็ยังมี
LDL สูงมากได้ โดยเฉพาะผู้ที่มีภาวะไขมันสูงจากพันธุกรรม
เพราะเป้าหมายที่แท้จริงของการดูแลไขมัน ไม่ใช่แค่ทำให้ตัวเลขในใบตรวจดูสวยขึ้น แต่คือการลดโอกาสเกิดโรคหัวใจและหลอดเลือดในระยะยาว และสำหรับคนที่แพทย์สั่งยาลดไขมันแล้ว ไม่ควรหยุดยา ลดขนาดยา หรือเปลี่ยนยาเอง ควรปรึกษาแพทย์และติดตามผลเลือดตามกำหนดเสมอ
👉 ติดตามเราได้ในหลากหลายช่องทาง ดังนี้ :-
