มือสั่น ใจสั่น เหงื่อออก หิวแบบกะทันหัน อย่าคิดว่าแค่เหนื่อย...เพราะอาจเป็นสัญญาณของน้ำตาลตก
บางคนเริ่มจากรู้สึกหิว หน้ามืด หรือมือสั่น
จึงคิดว่าแค่พักผ่อนน้อย แต่หากระดับน้ำตาลในเลือดลดต่ำมาก
สมองอาจได้รับกลูโคสไม่เพียงพอ จนเกิดอาการสับสน ชัก หรือหมดสติได้
แล้วระดับไหนถึงเรียกว่าน้ำตาลตก ใครบ้างที่ต้องระวังเป็นพิเศษ
น้ำตาลตก คืออะไร
ภาวะน้ำตาลในเลือดต่ำ หรือ Hypoglycemia คือภาวะที่ระดับกลูโคสในเลือดลดต่ำกว่าระดับที่ร่างกายต้องการ
โดยทั่วไปในผู้ป่วยเบาหวานจะใช้ระดับต่ำกว่า 70 mg/dL เป็นค่าที่ควรเริ่มระวังและแก้ไข
กลูโคสเป็นแหล่งพลังงานสำคัญของร่างกาย โดยเฉพาะสมอง
เมื่อระดับน้ำตาลลดลง
ร่างกายจึงพยายามส่งสัญญาณเตือนและหลั่งฮอร์โมนเพื่อเพิ่มระดับน้ำตาลกลับขึ้นมา
อาการระยะแรก สังเกตได้อย่างไร
เมื่อน้ำตาลเริ่มต่ำ ร่างกายอาจมีอาการ เช่น
- มือสั่น ตัวสั่น
- ใจสั่น หัวใจเต้นเร็ว
- เหงื่อออกมาก ทั้งที่อากาศไม่ร้อน
- หิวมากอย่างกะทันหัน
- หน้ามืด เวียนศีรษะ
- อ่อนแรง ไม่มีเรี่ยวแรง
- ปวดศีรษะ
- รู้สึกกระวนกระวาย หงุดหงิดง่าย
- มองเห็นไม่ชัด
แต่ละคนอาจมีอาการไม่เหมือนกัน และบางคน
โดยเฉพาะผู้ที่เป็นเบาหวานมานาน อาจมีภาวะน้ำตาลต่ำโดยแทบไม่มีอาการเตือน
ถ้าปล่อยให้น้ำตาลต่ำลงเรื่อยๆ จะเกิดอะไรขึ้น
เมื่อสมองได้รับกลูโคสไม่เพียงพอ อาการจะเริ่มรุนแรงขึ้น เช่น
- คิดช้าลง สับสน พูดไม่ชัด
- เดินเซ ควบคุมร่างกายได้ไม่ดี
- การมองเห็นผิดปกติ
- ง่วงผิดปกติ ตอบสนองช้าลง
- ชัก
- หมดสติ
ภาวะน้ำตาลต่ำรุนแรงจึงไม่ใช่เรื่องที่ควรรอดูอาการ
เพราะอาจเป็นภาวะฉุกเฉินที่ต้องได้รับความช่วยเหลือทันที
ใครบ้างที่มีโอกาสเกิดน้ำตาลตก
พบได้บ่อยในผู้ป่วยเบาหวานที่ใช้อินซูลินหรือยาลดน้ำตาลบางชนิด
โดยความเสี่ยงอาจเพิ่มขึ้นเมื่อ
- กินอาหารน้อยกว่าปกติ หรือข้ามมื้ออาหาร
- ใช้อินซูลินหรือยาบางชนิดมากเกินความต้องการ
- ออกกำลังกายหนักหรือมากกว่าปกติโดยไม่ได้ปรับอาหารหรือยา
- ดื่มแอลกอฮอล์ โดยเฉพาะขณะท้องว่าง
- กินอาหารไม่ได้ อาเจียน หรือเจ็บป่วย
- น้ำตาลลดต่ำขณะนอนหลับ
คนที่ไม่ได้เป็นเบาหวานก็สามารถมีภาวะน้ำตาลต่ำได้เช่นกัน
แต่พบได้น้อยกว่า และหากเกิดซ้ำบ่อยควรพบแพทย์เพื่อค้นหาสาเหตุ
ถ้ารู้สึกว่าน้ำตาลตก ควรทำอย่างไร
หากยังรู้สึกตัวดีและสามารถกลืนได้ ควรตรวจระดับน้ำตาลถ้าทำได้ หากพบว่าต่ำกว่า 70 mg/dL ให้รับคาร์โบไฮเดรตที่ดูดซึมเร็วประมาณ 15 กรัม เช่น กลูโคส น้ำหวาน หรือน้ำผลไม้ แล้วรอประมาณ 15 นาที ก่อนตรวจระดับน้ำตาลอีกครั้ง หากยังต่ำกว่า 70 mg/dL ให้รับคาร์โบไฮเดรตเร็วซ้ำ และตรวจอีกครั้งหลัง 15 นาที
เมื่อระดับน้ำตาลกลับขึ้นมาแล้ว
หากยังอีกนานกว่าจะถึงมื้ออาหาร
อาจรับประทานอาหารว่างที่มีคาร์โบไฮเดรตร่วมกับโปรตีน
เพื่อช่วยลดโอกาสที่ระดับน้ำตาลจะลดลงอีก
แต่ถ้าหมดสติ ห้ามป้อนอาหารหรือน้ำทางปาก เพราะอาจทำให้สำลักได้
ควรจัดให้อยู่ในท่าที่ปลอดภัย ขอความช่วยเหลือฉุกเฉิน และหากมี glucagon พร้อมทั้งผู้ดูแลได้รับคำแนะนำในการใช้ ควรใช้ตามแผนการรักษาที่แพทย์กำหนด
น้ำตาลตกตอนกลางคืนก็ต้องระวัง
บางคนอาจมีน้ำตาลต่ำขณะหลับโดยไม่รู้ตัว สัญญาณที่พบได้ เช่น
เหงื่อออกมากขณะนอน ฝันร้าย นอนกระสับกระส่าย หรือตื่นมาแล้วปวดศีรษะและอ่อนเพลีย
โดยเฉพาะผู้ที่ใช้อินซูลินหรือยาที่มีความเสี่ยงต่อภาวะน้ำตาลต่ำ
หากเกิดอาการลักษณะนี้ซ้ำๆ ควรปรึกษาแพทย์ ไม่ควรปรับหรืองดยาด้วยตัวเอง
สิ่งสำคัญคือ อย่ารอให้มีอาการหนัก
สำหรับผู้ป่วยเบาหวาน การรู้จักอาการเตือน
พกแหล่งน้ำตาลที่ออกฤทธิ์เร็ว ตรวจระดับน้ำตาลตามแผน และรับประทานยาอย่างถูกต้อง
เป็นส่วนสำคัญในการลดความเสี่ยง หากมีอาการน้ำตาลต่ำบ่อย เกิดขึ้นโดยไม่ทราบสาเหตุ
มีอาการรุนแรง หรือเกิดทั้งที่ไม่ได้ใช้ยาลดน้ำตาล ควรพบแพทย์เพื่อประเมินหาสาเหตุอย่างเหมาะสม
=====================================
👉 ติดตามเราได้ในหลากหลายช่องทาง ดังนี้ :-
