ปัสสาวะเป็นฟองบ่อย อย่าคิดว่าเป็นเรื่องเล็ก
เพราะบางครั้งอาจเป็นสัญญาณว่า ไตกำลังมีปัญหา
หลายคนรู้จักโรคไตจากอาการบวม ปัสสาวะผิดปกติ หรือค่าไตสูง
แต่มีอีกหนึ่งความผิดปกติที่สำคัญและอาจเกิดขึ้นตั้งแต่ระยะแรก นั่นคือ
โปรตีนรั่วในปัสสาวะ
ที่น่ากังวลคือ บางคนแทบไม่มีอาการผิดปกติเลย
จึงไม่รู้ว่าควรไปตรวจ จนกระทั่งปัญหาไตดำเนินไปมากขึ้น
โปรตีนรั่วในปัสสาวะ คืออะไร..?
ปกติเลือดของเรามีโปรตีนชนิดหนึ่งที่สำคัญเรียกว่า อัลบูมิน
ซึ่งมีหน้าที่หลายอย่าง เช่น ช่วยรักษาสมดุลของของเหลวในหลอดเลือด
ภายในไตมีหน่วยกรองขนาดเล็กจำนวนมาก
ทำหน้าที่กรองของเสียและน้ำส่วนเกินออกจากเลือด แต่ยังช่วยกักสารที่ร่างกายต้องการ
รวมถึงโปรตีนเอาไว้
เมื่อระบบกรองของไตเกิดความผิดปกติ
โปรตีนโดยเฉพาะอัลบูมินอาจหลุดผ่านออกมาในปัสสาวะมากกว่าปกติ ภาวะนี้เรียกว่า
โปรตีนรั่วในปัสสาวะ หรือ Proteinuria
ปัสสาวะเป็นฟอง = โปรตีนรั่วเสมอหรือไม่..?
ไม่เสมอไป
ปัสสาวะอาจเกิดฟองได้จากหลายสาเหตุ เช่น ปัสสาวะแรง
ปัสสาวะเข้มข้นจากการดื่มน้ำน้อย หรือสารทำความสะอาดที่ตกค้างในโถสุขภัณฑ์
แต่ถ้าพบว่าปัสสาวะเป็นฟองละเอียดจำนวนมาก เกิดซ้ำบ่อย
หรือมีอาการอื่นร่วมด้วย เช่น ขาบวม หนังตาบวม
น้ำหนักเพิ่มขึ้นรวดเร็วจากการคั่งของน้ำ
หรือมีโรคประจำตัวที่เพิ่มความเสี่ยงต่อโรคไต ควรตรวจเพิ่มเติม
ไม่ควรดูจากลักษณะปัสสาวะเพียงอย่างเดียว
ทำไมโปรตีนถึงรั่วออกมาได้..?
สาเหตุมีได้หลายอย่าง ตั้งแต่ภาวะชั่วคราว เช่น
ออกกำลังกายหนัก มีไข้ หรือร่างกายขาดน้ำ ไปจนถึงความผิดปกติของไต
โรคเบาหวานและความดันโลหิตสูงเป็นสาเหตุสำคัญของโรคไตเรื้อรัง
และอาจทำให้ระบบกรองของไตเสียหายจนตรวจพบอัลบูมินในปัสสาวะได้
นอกจากนี้ยังอาจเกี่ยวข้องกับโรคของหน่วยไต
โรคภูมิคุ้มกันบางชนิด การติดเชื้อ หรือโรคอื่นๆ จึงต้องหาสาเหตุจากการตรวจ
ไม่ควรวินิจฉัยด้วยอาการเพียงอย่างเดียว
ไม่มีอาการ ก็มีโปรตีนรั่วได้
นี่คือเหตุผลที่การตรวจสุขภาพมีความสำคัญ
เพราะในระยะแรกผู้ที่มีอัลบูมินในปัสสาวะอาจยังใช้ชีวิตได้ตามปกติ ไม่มีอาการปวดไต
และไม่ได้รู้สึกว่าตัวเองป่วย
โดยเฉพาะผู้ที่เป็นเบาหวาน ความดันโลหิตสูง โรคหัวใจ
หรือมีความเสี่ยงต่อโรคไต ควรได้รับการประเมินตามคำแนะนำของแพทย์
ตรวจอย่างไรถึงจะรู้..?
การตรวจปัสสาวะช่วยค้นหาความผิดปกติได้
โดยแพทย์อาจตรวจหาโปรตีนหรือวัดอัตราส่วนอัลบูมินต่อครีอะตินีนในปัสสาวะ หรือ UACR
มักพิจารณาร่วมกับการตรวจเลือด เช่น Creatinine และค่า eGFR เพื่อประเมินการทำงานของไต
หากตรวจพบโปรตีนหรืออัลบูมินในปัสสาวะครั้งเดียว
ยังไม่ได้หมายความว่าเป็นโรคไตเรื้อรังเสมอไป แพทย์อาจให้ตรวจซ้ำ
เพราะผลสามารถเปลี่ยนแปลงจากภาวะชั่วคราวได้
ดูแลไตตั้งแต่วันนี้ ดีกว่ารอให้มีอาการ
สิ่งสำคัญคือควบคุมโรคที่เป็นปัจจัยเสี่ยง
โดยเฉพาะน้ำตาลในเลือดและความดันโลหิต ลดอาหารเค็มและอาหารแปรรูป
รับประทานอาหารให้สมดุล ออกกำลังกายตามความเหมาะสม
และหลีกเลี่ยงการใช้ยาแก้ปวดกลุ่ม NSAIDs หรือสมุนไพรและอาหารเสริมที่ไม่ทราบส่วนประกอบอย่างพร่ำเพรื่อ
ส่วนการดื่มน้ำ ไม่จำเป็นต้องบังคับตัวเองให้ดื่มปริมาณมากเพื่อหวังล้างไต
เพราะความต้องการน้ำของแต่ละคนไม่เท่ากัน โดยเฉพาะผู้ที่มีโรคไตหรือโรคหัวใจ ควรทำตามคำแนะนำของแพทย์
ที่สำคัญ โปรตีนรั่วในปัสสาวะไม่ใช่โรคที่ควรซื้ออาหารเสริมหรือยามารักษาเอง
เพราะต้องหาก่อนว่าเกิดจากอะไร การรักษาที่เหมาะสมขึ้นอยู่กับสาเหตุและระดับความผิดปกติ
หากปัสสาวะเป็นฟองผิดปกติต่อเนื่อง มีอาการบวม ปัสสาวะน้อยลง เหนื่อยผิดปกติ หรือมีเบาหวานและความดันสูง อย่ารอให้เจ็บก่อนค่อยตรวจ เพราะโรคไตระยะแรกอาจเงียบกว่าที่คิด
=====================================
👉 ติดตามเราได้ในหลากหลายช่องทาง ดังนี้ :-
