ไมโครพลาสติกในอาหาร เรื่อใกล้ตัวที่ควรกังวล

byศูนย์งาดำ : มาทีน่า แบล็คเซซามิน -ตุลาคม 31, 2569

0

ไมโครพลาสติกในอาหาร เรื่อใกล้ตัวที่ควรกังวล

คุณอาจกำลังกินพลาสติกชิ้นเล็กๆ เข้าไปทุกวัน...โดยที่มองไม่เห็น

ไม่ใช่แค่ขยะพลาสติกในทะเล แต่อนุภาคพลาสติกขนาดเล็กสามารถเข้าสู่สิ่งแวดล้อม น้ำ และห่วงโซ่อาหาร จนถูกตรวจพบในอาหารและเครื่องดื่มหลายประเภท

เรื่องนี้ไม่จำเป็นต้องตื่นตระหนก แต่ก็ควรรู้ไว้ เพราะไมโครพลาสติกกำลังกลายเป็นหนึ่งในประเด็นด้านสิ่งแวดล้อมและความปลอดภัยอาหารที่ทั่วโลกให้ความสนใจ

ไมโครพลาสติกคืออะไร.?

ไมโครพลาสติก คืออนุภาคพลาสติกขนาดเล็กมาก โดยทั่วไปมีขนาดไม่เกิน 5 มิลลิเมตร ส่วนอนุภาคที่เล็กลงไปอีกเรียกว่า นาโนพลาสติก ซึ่งมีขนาดเล็กจนมองไม่เห็นด้วยตาเปล่า

อนุภาคเหล่านี้ส่วนหนึ่งเกิดจากพลาสติกชิ้นใหญ่ที่แตกตัวและเสื่อมสภาพจากแสงแดด ความร้อน การเสียดสี และสิ่งแวดล้อม เมื่อมีขนาดเล็กลงก็สามารถกระจายอยู่ในดิน น้ำ และอากาศได้ง่ายขึ้น

แล้วมันเข้ามาอยู่ในอาหารได้อย่างไร..?

เมื่อไมโครพลาสติกกระจายอยู่ในสิ่งแวดล้อม ก็มีโอกาสเข้าสู่ระบบอาหารตั้งแต่ต้นทาง เช่น แหล่งน้ำ ทะเล พื้นที่เพาะปลูก หรือกระบวนการผลิต

มีรายงานการตรวจพบไมโครพลาสติกในอาหารและเครื่องดื่มหลายประเภท เช่น อาหารทะเล เกลือ น้ำดื่ม น้ำผึ้ง ผัก เนื้อสัตว์ และเครื่องดื่มบางชนิด

นอกจากนี้ มนุษย์ไม่ได้สัมผัสไมโครพลาสติกผ่านอาหารเพียงอย่างเดียว เพราะอนุภาคขนาดเล็กยังพบในอากาศและสิ่งแวดล้อมรอบตัวเราได้อีกด้วย

พลาสติกบรรจุอาหารเป็นต้นเหตุทั้งหมดหรือไม่..?

คำตอบคือ ไม่ควรเหมารวม

อาหารสามารถสัมผัสไมโครพลาสติกได้จากหลายแหล่ง ตั้งแต่สิ่งแวดล้อมไปจนถึงขั้นตอนก่อนมาถึงมือผู้บริโภค และปัจจุบันยังมีช่องว่างทางวิทยาศาสตร์อีกมากในการประเมินว่าแต่ละแหล่งมีส่วนต่อการได้รับไมโครพลาสติกมากน้อยเพียงใด

ดังนั้น การเห็นอาหารบรรจุในพลาสติก ไม่ได้แปลว่าอาหารนั้นมีไมโครพลาสติกในระดับที่เป็นอันตรายเสมอไป

แล้วไมโครพลาสติกอันตรายต่อร่างกายแค่ไหน..?

นี่คือจุดสำคัญที่ควรแยกระหว่าง สิ่งที่ตรวจพบ กับ สิ่งที่พิสูจน์แล้วว่าเป็นอันตราย

ปัจจุบันมีการตรวจพบอนุภาคพลาสติกในตัวอย่างจากร่างกายมนุษย์หลายชนิด และงานวิจัยในห้องทดลองทำให้นักวิทยาศาสตร์สนใจศึกษาความเป็นไปได้เกี่ยวกับการอักเสบ ความเครียดออกซิเดชัน และผลของอนุภาคขนาดเล็กมากต่อเซลล์

แต่หลักฐานในมนุษย์ยังมีข้อจำกัด และยังไม่สามารถสรุปได้ว่า ปริมาณไมโครพลาสติกที่พบในอาหารทั่วไปทำให้เกิดโรคใดโรคหนึ่งโดยตรง

สิ่งที่นักวิทยาศาสตร์กำลังพยายามหาคำตอบคือ เราได้รับมากแค่ไหน อนุภาคขนาดใดสามารถเข้าสู่ร่างกายได้ และการได้รับสะสมในระยะยาวมีความหมายต่อสุขภาพอย่างไร

ถ้าอย่างนั้น เราควรทำอย่างไร.?

ไม่จำเป็นต้องกลัวอาหารทุกอย่างที่สัมผัสพลาสติก แต่สามารถลดการสัมผัสที่ไม่จำเป็นได้ด้วยพฤติกรรมง่ายๆ

เลือกภาชนะสำหรับอาหารให้เหมาะกับการใช้งาน โดยเฉพาะอาหารร้อน
หลีกเลี่ยงการนำภาชนะพลาสติกที่ไม่ได้ออกแบบมาสำหรับความร้อนไปอุ่นอาหาร
ไม่ควรนำบรรจุภัณฑ์แบบใช้ครั้งเดียวกลับมาใช้ซ้ำผิดวัตถุประสงค์ โดยเฉพาะเมื่อภาชนะเสื่อม แตก หรือเป็นรอยมาก
ใช้แก้ว สเตนเลส หรือภาชนะที่เหมาะสมกับอาหารและอุณหภูมิเมื่อสะดวก
ลดการใช้พลาสติกแบบใช้ครั้งเดียวทิ้ง เพราะการลดขยะพลาสติกช่วยลดต้นทางของมลพิษพลาสติกในสิ่งแวดล้อม

สิ่งสำคัญที่สุดคือ อย่าเปลี่ยนความกังวลให้กลายเป็นความกลัว

วิทยาศาสตร์เรื่องไมโครพลาสติกกำลังพัฒนาอย่างรวดเร็ว และยังมีคำถามอีกมากที่ต้องการคำตอบ การดูแลตัวเองในวันนี้จึงไม่ใช่การพยายามหลีกเลี่ยงพลาสติกให้ได้ 100% แต่คือการลดการสัมผัสที่ไม่จำเป็น ใช้ภาชนะให้ถูกประเภท ลดขยะพลาสติก และติดตามข้อมูลจากแหล่งที่น่าเชื่อถือ

เพราะบางครั้ง สิ่งที่เล็กจนมองไม่เห็น อาจเป็นเหตุผลที่ทำให้เราต้องกลับมาใส่ใจสิ่งแวดล้อมและอาหารที่อยู่รอบตัวมากขึ้น

=====================================