ค่าตรวจไตของคุณอยู่ในเกณฑ์ปกติจริงหรือเปล่า..?
หลายคนเห็นคำว่า ปกติ แล้วสบายใจ
ทั้งที่บางค่าเริ่มผิดปกติมานานโดยไม่รู้ตัว
และอาจกำลังเป็นสัญญาณเตือนว่าไตกำลังทำงานหนักขึ้นทุกวัน
การตรวจสุขภาพไม่ได้ดูแค่ค่า Creatinine เพียงตัวเดียว
แต่ยังมีค่าต่าง ๆ อีกหลายตัวที่ช่วยบอกการทำงานของไต ภาวะขาดน้ำ การอักเสบ
ความสมดุลของแร่ธาตุ และความเสี่ยงของโรคที่เกี่ยวข้อง
หากเข้าใจความหมายของแต่ละค่า ก็จะสามารถดูแลสุขภาพได้ตั้งแต่ระยะเริ่มต้น
ค่า Creatinine (Cr)
เป็นของเสียที่เกิดจากการทำงานของกล้ามเนื้อ
ร่างกายจะขับออกทางไต หากไตกรองของเสียได้ไม่ดี ค่า Creatinine จะสูงขึ้น
ค่าปกติโดยทั่วไป
👨 ผู้ชาย ประมาณ
0.7–1.3
mg/dL
👩 ผู้หญิง ประมาณ
0.5–1.1
mg/dL
หากค่าสูง อาจเกิดจากไตทำงานลดลง ภาวะขาดน้ำ
หรือกล้ามเนื้อสลายตัวมากผิดปกติ
ค่า eGFR
เป็นค่าที่ใช้ประเมินประสิทธิภาพการกรองของไต
ถือเป็นตัวชี้วัดสำคัญที่สุดในการประเมินโรคไตเรื้อรัง
ค่าที่เหมาะสม
มากกว่าหรือเท่ากับ 90 mL/min/1.73m² ถือว่าปกติ หากไม่มีความผิดปกติอื่นร่วมด้วย
60–89 อาจเริ่มมีการทำงานของไตลดลงเล็กน้อย
ต่ำกว่า 60 ต่อเนื่องเกิน 3 เดือน เข้าข่ายโรคไตเรื้อรัง
ต่ำกว่า 15 เป็นภาวะไตวายระยะสุดท้าย
ค่า BUN
เป็นปริมาณยูเรียไนโตรเจนในเลือด
ซึ่งเป็นของเสียจากการสลายโปรตีน
ค่าปกติ ประมาณ 7–20 mg/dL
หากสูง อาจเกิดจากไตเสื่อม ขาดน้ำ
หรือรับประทานโปรตีนมากเกินไป
ค่า Albumin
เป็นโปรตีนสำคัญที่สร้างจากตับ ช่วยรักษาสมดุลของน้ำในร่างกาย
ค่าปกติ 3.5–5.0 g/dL
หากต่ำ อาจเกิดจากโรคไตที่มีการรั่วของโปรตีน ภาวะขาดสารอาหาร
หรือโรคตับ
ค่า Uric
คือกรดยูริกในเลือด หากสูงเกินไปเพิ่มความเสี่ยงโรคเกาต์ นิ่ว
และอาจสัมพันธ์กับโรคไต
ค่าปกติ
👨 3.4–7.0 mg/dL
👩 2.4–6.0 mg/dL
🩺 ค่า HCT
หรือ Hematocrit
เป็นสัดส่วนของเม็ดเลือดแดงในเลือดทั้งหมด
ค่าปกติ
👨 40–52%
👩 36–48%
หากต่ำ อาจมีภาวะโลหิตจาง
ซึ่งพบได้บ่อยในผู้ป่วยโรคไตเรื้อรัง เพราะไตสร้างฮอร์โมนกระตุ้นเม็ดเลือดแดงลดลง
ค่า Phosphorus
(P)
เป็นแร่ธาตุที่ช่วยสร้างกระดูกและฟัน
ค่าปกติ 2.5–4.5 mg/dL
เมื่อไตเสื่อม ฟอสฟอรัสจะคั่งในเลือด ทำให้กระดูกอ่อนแอ
และเพิ่มความเสี่ยงการเกิดหินปูนเกาะหลอดเลือด
🩺 ค่า Sodium
(Na)
เป็นแร่ธาตุที่ควบคุมสมดุลน้ำและความดันโลหิต
ค่าปกติ 135–145 mmol/L
หากสูงหรือต่ำเกินไป อาจทำให้สับสน อ่อนแรง ชัก
หรือมีความผิดปกติของหัวใจ
🩺 ค่า Potassium
(K)
เป็นแร่ธาตุที่สำคัญต่อการทำงานของกล้ามเนื้อและหัวใจ
ค่าปกติ 3.5–5.0 mmol/L
หากสูงมาก หัวใจอาจเต้นผิดจังหวะและเป็นอันตรายถึงชีวิตได้
โดยเฉพาะในผู้ป่วยโรคไต
ค่า CO₂ หรือ Bicarbonate
ใช้ประเมินสมดุลกรด-ด่างของร่างกาย
ค่าปกติ 22–29 mmol/L
หากต่ำ อาจเกิดภาวะเลือดเป็นกรด ซึ่งพบได้ในโรคไตเรื้อรัง
ค่า Total
Protein
เป็นปริมาณโปรตีนทั้งหมดในเลือด
ค่าปกติ 6.0–8.3 g/dL
หากต่ำ อาจเกิดจากการสูญเสียโปรตีนทางไต ภาวะขาดสารอาหาร
หรือโรคตับ
ค่า ESR
เป็นค่าที่ใช้บ่งชี้การอักเสบในร่างกาย
ค่าปกติ
👨 ต่ำกว่า
15–20
mm/hr
👩 ต่ำกว่า
20–30
mm/hr
ค่าสูงไม่ได้บอกว่าเป็นโรคไตโดยตรง
แต่ช่วยบ่งชี้ว่ามีการอักเสบหรือโรคภูมิคุ้มกันบางชนิด
ค่า Blood ในปัสสาวะ
ใช้ตรวจว่ามีเม็ดเลือดแดงปนในปัสสาวะหรือไม่
ค่าปกติ ควรเป็น Negative
หากพบเลือดในปัสสาวะ อาจเกิดจากนิ่ว การติดเชื้อ โรคไตอักเสบ
หรือโรคอื่น ๆ ที่ควรได้รับการตรวจเพิ่มเติม
ค่า ANA
เป็นการตรวจหาแอนติบอดีที่เกี่ยวข้องกับโรคภูมิคุ้มกันตนเอง
ค่าปกติ Negative
หากผลเป็น Positive ไม่ได้แปลว่าเป็นโรคเสมอไป
แต่แพทย์จะพิจารณาร่วมกับอาการและผลตรวจอื่น โดยเฉพาะโรค SLE ซึ่งอาจทำให้เกิดไตอักเสบได้
สิ่งสำคัญที่ควรรู้
การแปลผลตรวจเลือดหรือผลตรวจไต ไม่ควรดูเพียงค่าใดค่าหนึ่ง
แต่ต้องพิจารณาร่วมกับอายุ โรคประจำตัว ยาที่ใช้ อาการของผู้ป่วย และผลตรวจอื่น ๆ
ประกอบกัน จึงจะประเมินสุขภาพไตได้อย่างแม่นยำ
👉 ติดตามเราได้ในหลากหลายช่องทาง ดังนี้ :-
