ลุยน้ำแค่ครั้งเดียว ก็เสี่ยงไข้ฉี่หนูได้จริงหรือ?
หลายคนเข้าใจว่า
โรคไข้ฉี่หนูจะเกิดเฉพาะกับคนที่สัมผัสหนูโดยตรงเท่านั้น แต่ความจริงคือ
เราอาจรับเชื้อได้จากการเดินลุยน้ำ ย่ำโคลน ทำความสะอาดบ้านหลังน้ำท่วม
หรือสัมผัสดินและน้ำที่ปนเปื้อนปัสสาวะของสัตว์ โดยไม่เห็นตัวหนูเลยก็ได้
ช่วงหน้าฝน น้ำท่วม และหลังน้ำลด
จึงเป็นช่วงที่ควรระวังโรคนี้มากเป็นพิเศษ
โรคไข้ฉี่หนูคืออะไร?
โรคไข้ฉี่หนู หรือ Leptospirosis เป็นโรคติดเชื้อแบคทีเรีย
Leptospira ซึ่งพบได้ในสัตว์หลายชนิด ไม่ได้มีเฉพาะหนู เช่น
วัว ควาย หมู สุนัข และสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมอื่นๆ
สัตว์ที่มีเชื้อสามารถปล่อยเชื้อออกมากับปัสสาวะ
เมื่อปัสสาวะปนเปื้อนลงในดิน น้ำขัง โคลน หรือแหล่งน้ำ
เชื้อสามารถอยู่ในสิ่งแวดล้อมที่ชื้นได้นานเป็นสัปดาห์ถึงหลายเดือน
เชื้อเข้าสู่ร่างกายเราได้อย่างไร?
เชื้อสามารถเข้าสู่ร่างกายผ่าน
- บาดแผล รอยถลอก หรือรอยขีดข่วนบนผิวหนัง
- เยื่อบุตา จมูก และปาก
- ผิวหนังที่แช่น้ำเป็นเวลานานจนเปื่อย
- การดื่มน้ำหรือรับประทานอาหารที่ปนเปื้อนเชื้อ
ดังนั้น ถึงแม้ไม่มีแผลใหญ่ ก็ไม่ได้หมายความว่าจะปลอดภัย
โดยเฉพาะคนที่ต้องแช่น้ำหรือลุยน้ำเป็นเวลานาน
ใครบ้างที่ควรระวังเป็นพิเศษ?
กลุ่มที่มีโอกาสสัมผัสเชื้อบ่อย ได้แก่
- เกษตรกรที่ทำงานในพื้นที่ชื้นแฉะ
- ผู้ที่เดินลุยน้ำหรือน้ำท่วม
- ผู้ที่ทำความสะอาดบ้านหลังน้ำลด
- ผู้ที่ทำงานกับสัตว์หรือในฟาร์ม
- ผู้ที่ทำงานเกี่ยวกับขยะ น้ำเสีย และสุขาภิบาล
- ผู้ที่ทำกิจกรรมในแม่น้ำ ลำคลอง หรือแหล่งน้ำธรรมชาติ
ยิ่งมีบาดแผลที่มือหรือเท้า และไม่ได้สวมอุปกรณ์ป้องกัน
ความเสี่ยงก็ยิ่งเพิ่มขึ้น
อาการของไข้ฉี่หนูเป็นแบบไหน?
หลังได้รับเชื้อ อาการอาจเกิดขึ้นได้ภายในประมาณ 2–30 วัน
โดยอาการระยะแรกอาจคล้ายไข้หวัดหรือโรคติดเชื้อทั่วไป เช่น
- ไข้สูงแบบเฉียบพลัน
- ปวดศีรษะ
- ปวดกล้ามเนื้อ โดยเฉพาะบริเวณน่องหรือโคนขา
- คลื่นไส้ อาเจียน
- ท้องเสียหรือปวดท้อง
- ตาแดง
- หนาวสั่น
- อ่อนเพลียมากผิดปกติ
จุดที่ควรสังเกตเป็นพิเศษคือ
มีไข้ร่วมกับปวดน่องหรือปวดกล้ามเนื้อมาก หลังจากมีประวัติลุยน้ำ ย่ำโคลน
หรือสัมผัสพื้นที่น้ำท่วม
ทำไมโรคนี้ถึงอันตราย?
ผู้ป่วยบางรายอาจมีอาการไม่รุนแรง
แต่หากเชื้อรุนแรงหรือไม่ได้รับการรักษาอย่างเหมาะสม อาจเกิดภาวะแทรกซ้อน เช่น
- ไตทำงานผิดปกติหรือไตวาย
- ตับอักเสบ ตัวเหลือง ตาเหลือง
- เยื่อหุ้มสมองอักเสบ
- เลือดออกผิดปกติ
- ปัญหาระบบทางเดินหายใจ
- อาการรุนแรงจนเป็นอันตรายต่อชีวิต
สิ่งสำคัญคือ อาการช่วงแรกคล้ายโรคอื่นมาก
ทำให้บางคนคิดว่าเป็นไข้ธรรมดาและซื้อยากินเอง จนไปพบแพทย์ช้า
เมื่อไหร่ควรไปพบแพทย์?
หากในช่วงที่ผ่านมาเคย
- เดินลุยน้ำ
- ทำงานในพื้นที่น้ำท่วม
- ย่ำโคลนหรือดินเปียกชื้น
- สัมผัสสัตว์หรือปัสสาวะสัตว์
แล้วมีไข้สูง ปวดศีรษะ ปวดน่อง ปวดเมื่อยมาก ตาแดง คลื่นไส้
หรืออาการผิดปกติ ควรไปพบแพทย์โดยเร็ว
และที่สำคัญต้องแจ้งแพทย์ด้วยว่าเคยลุยน้ำหรือสัมผัสน้ำและดินโคลน
เพราะข้อมูลนี้ช่วยให้แพทย์วินิจฉัยได้เร็วขึ้น
การรักษาโรคไข้ฉี่หนูใช้ยาปฏิชีวนะตามความเหมาะสมและความรุนแรงของอาการ
ยิ่งเริ่มรักษาเร็ว โอกาสเกิดภาวะแทรกซ้อนก็ยิ่งลดลง
ป้องกันไข้ฉี่หนูได้อย่างไร?
- หลีกเลี่ยงการเดินลุยน้ำหรือย่ำโคลนโดยไม่จำเป็น
- หากต้องลุยน้ำ ควรสวมรองเท้าบูตหรืออุปกรณ์กันน้ำ
- หากมีแผล ควรปิดด้วยวัสดุกันน้ำให้มิดชิด
- หลังลุยน้ำควรรีบล้างมือ ล้างเท้า และอาบน้ำด้วยสบู่
- ไม่ดื่มน้ำจากแหล่งที่อาจปนเปื้อน หากไม่แน่ใจควรต้มหรือทำให้น้ำปลอดภัยก่อน
- เก็บอาหารและน้ำดื่มในภาชนะปิดมิดชิด
- รักษาความสะอาดรอบบ้าน ไม่ให้เป็นแหล่งอาหารและที่อยู่อาศัยของหนู
- ผู้ที่ต้องทำงานกับสัตว์ น้ำเสีย หรือพื้นที่เสี่ยง ควรสวมถุงมือและอุปกรณ์ป้องกันให้เหมาะสม
โดยเฉพาะช่วงน้ำท่วม อย่าคิดว่าแค่น้ำเปื้อนหรือโคลนติดเท้าเป็นเรื่องเล็ก เพราะเชื้อไข้ฉี่หนู มองไม่เห็นด้วยตา และเราไม่สามารถรู้ได้ว่าน้ำบริเวณนั้นมีปัสสาวะของสัตว์ปนเปื้อนอยู่หรือไม่
👉 ติดตามเราได้ในหลากหลายช่องทาง ดังนี้ :-
