น้ำท่วมยังไม่ทันลด…แต่ท้องเสีย อาเจียน อาจมาก่อน
หลายคนคิดว่าในช่วงน้ำท่วม
แค่ระวังไม่ให้เดินลุยน้ำสกปรกก็เพียงพอ
แต่สิ่งที่มองไม่เห็นอย่างเชื้อโรคในอาหารและน้ำ
อาจเป็นอีกหนึ่งภัยสุขภาพที่ต้องระวัง เพราะสภาพน้ำท่วมสามารถทำให้น้ำเสีย
สิ่งปฏิกูล ขยะ และเชื้อโรคปนเปื้อนเข้าสู่อาหาร น้ำดื่ม ภาชนะ และพื้นที่ปรุงอาหารได้ง่ายขึ้น
กรมอนามัยระบุว่า
ช่วงน้ำท่วมมีความเสี่ยงเพิ่มขึ้นต่อโรคที่มากับอาหารและน้ำไม่สะอาด เช่น
อุจจาระร่วง อาหารเป็นพิษ บิด อหิวาตกโรค และไวรัสตับอักเสบเอ โดยเฉพาะเด็กเล็ก
ผู้สูงอายุ และผู้ที่มีสุขภาพเปราะบางควรได้รับการดูแลเป็นพิเศษ
อาหารเป็นพิษเกิดจากอะไร
อาหารเป็นพิษเกิดจากการรับประทานอาหารหรือน้ำที่ปนเปื้อนเชื้อโรค
เช่น แบคทีเรีย ไวรัส ปรสิต หรือสารพิษบางชนิด
ซึ่งในช่วงน้ำท่วมโอกาสปนเปื้อนอาจเพิ่มขึ้น เพราะน้ำสะอาดมีจำกัด
การเก็บรักษาอาหารทำได้ยาก ไฟฟ้าอาจดับ
และอาหารอาจถูกเก็บไว้นานในอุณหภูมิที่ไม่เหมาะสม
อาหารแบบไหนต้องระวังเป็นพิเศษ
อาหารทะเล อาหารที่มีกะทิ ยำ ลาบ เนื้อสัตว์ อาหารปรุงสำเร็จ
และอาหารที่มีส่วนประกอบหลายอย่าง
สามารถเสียหรือเกิดการปนเปื้อนได้ง่ายหากเก็บไม่ถูกวิธี
โดยเฉพาะอาหารที่ทำครั้งละมากๆ เช่น อาหารแจกในชุมชน โรงทาน หรือศูนย์พักพิง
หากอาหารมีสี กลิ่น รส หรือรูปลักษณ์ผิดปกติ ควรทิ้ง
ไม่ควรเสียดาย เพราะอาหารบางชนิดแม้ยังไม่มีกลิ่นเสียชัดเจน
ก็อาจมีเชื้อโรคปนเปื้อนได้แล้ว
อาการแบบไหนที่อาจเป็นอาหารเป็นพิษ
อาการที่พบบ่อย ได้แก่
- คลื่นไส้
- อาเจียน
- ปวดหรือบิดท้อง
- ถ่ายเหลวหรือถ่ายเป็นน้ำ
- มีไข้ในบางราย
- อ่อนเพลีย กระหายน้ำ ปากแห้ง
อาการอาจเกิดตั้งแต่ไม่กี่ชั่วโมงหลังรับประทานอาหาร
ไปจนถึงหลายวัน ขึ้นอยู่กับชนิดของเชื้อและปริมาณที่ได้รับ
สิ่งที่น่ากลัวไม่ใช่แค่ท้องเสีย แต่คือภาวะขาดน้ำ
เมื่ออาเจียนหรือถ่ายหลายครั้ง
ร่างกายจะสูญเสียน้ำและเกลือแร่อย่างรวดเร็ว โดยเฉพาะเด็กเล็กและผู้สูงอายุ
อาจมีอาการปากแห้ง กระหายน้ำมาก ปัสสาวะน้อยหรือสีเข้ม หน้ามืด เวียนศีรษะ
และอ่อนเพลียได้
หากยังรู้สึกตัวดีและสามารถดื่มได้ ควรจิบสารละลายเกลือแร่ ORS ทีละน้อยแต่บ่อยครั้ง
เพื่อทดแทนน้ำและเกลือแร่ที่เสียไป ไม่ควรดื่มรวดเดียวในปริมาณมากหากกำลังคลื่นไส้
เพราะอาจกระตุ้นให้อาเจียนเพิ่มขึ้น
อาการแบบนี้อย่ารอดูเองนาน
ควรรีบพบแพทย์หากมีอาการถ่ายเป็นเลือด
อาเจียนบ่อยจนดื่มน้ำไม่ได้ มีไข้สูง ถ่ายต่อเนื่องหลายวัน
หรือเริ่มมีสัญญาณขาดน้ำ เช่น ปัสสาวะน้อยมาก ปากและคอแห้ง
หรือเวียนศีรษะเวลาลุกขึ้นยืน
สำหรับเด็กเล็ก ผู้สูงอายุ หญิงตั้งครรภ์
และผู้ที่มีโรคประจำตัว ควรระมัดระวังมากเป็นพิเศษ
เพราะภาวะขาดน้ำและภาวะแทรกซ้อนสามารถเกิดได้เร็วกว่าคนทั่วไป
ป้องกันอาหารเป็นพิษช่วงน้ำท่วมด้วยหลัก สุก ร้อน สะอาด
- สุก รับประทานอาหารที่ปรุงสุกทั่วถึง หลีกเลี่ยงอาหารดิบหรือสุกๆ ดิบๆ
- ร้อน อาหารที่ปรุงไว้นานควรนำมาอุ่นให้ร้อนทั่วถึงก่อนรับประทาน กรมควบคุมโรคแนะนำว่าอาหารที่ปรุงไว้นานกว่า 2 ชั่วโมงควรอุ่นร้อนใหม่
- สะอาด ล้างมือด้วยสบู่และน้ำสะอาดก่อนกินอาหาร ก่อนเตรียมอาหาร และหลังเข้าห้องน้ำ รวมทั้งใช้อุปกรณ์และภาชนะที่สะอาด
น้ำดื่มก็ต้องเลือกให้ดี
ควรดื่มน้ำจากแหล่งที่มั่นใจว่าสะอาด
หากเป็นน้ำดื่มบรรจุขวดควรตรวจสอบฝาขวดว่าอยู่ในสภาพสมบูรณ์ ปิดสนิท
และไม่มีร่องรอยการเปิดหรือปนเปื้อน
ไม่ควรนำน้ำท่วมมาดื่มหรือใช้ประกอบอาหารโดยตรง
อาหารปรุงสุกใหม่ ดีที่สุดในช่วงน้ำท่วม
กรมอนามัยแนะนำว่าอาหารควรรับประทานภายในประมาณ 2–4
ชั่วโมงหลังปรุง และไม่ควรสะสมอาหารไว้นาน
เพราะสภาพแวดล้อมช่วงน้ำท่วมเอื้อต่อการเน่าเสียและการปนเปื้อนมากขึ้น
ช่วงน้ำท่วมจึงไม่ได้มีแค่เรื่องน้ำสูงที่ต้องระวัง แต่สิ่งเล็กๆ อย่างน้ำดื่มหนึ่งแก้ว อาหารหนึ่งกล่อง หรือมือที่ยังไม่ได้ล้าง ก็อาจเป็นทางเข้าสู่ร่างกายของเชื้อโรคได้เช่นกัน
👉 ติดตามเราได้ในหลากหลายช่องทาง ดังนี้ :-
